*** “Pilot je bacio bombu s dobrom namerom, kao što biste i očekivali od obučenog pilota iz jedne demokratske NATO države”. Džejmi Šej, portparol NATO-a, 15. aprila 1999. dan nakon bombardovanja izbegličke kolone kosovskih Albanaca kod Đakovice “Videćemo kako će se osećati nakon što ih još nekoliko nedelja i meseci budemo pretvarali u komadiće”. General [...]

Od početka raspada bivše Jugoslavije i sukoba koji su usledili, NATO je jasno tretirao Srbe kao neprijateljsku stranu – bilo da se radilo o sukobu u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj ili na Kosovu i Metohiji. NATO je bombardovao Srbe u Republici Srpskoj (1994/1995), čime je oslabio njen položaj pred pregovore u Dejtonu, bombardovao je položaje Srba u Hrvatskoj (1995.), omogućivši hrvatskoj vojsci da uništi Republiku Srpsku Krajinu i protera na stotine hiljada Srba, bombardovao je Saveznu Republiku Jugoslaviju (Srbiju i Crnu Goru , 1999. godine), u savezništvu sa albanskom Oslobodilačkom vojskom Kosova, i omogućio jednostrano otcepljenje Kosova od Srbije. U tim napadima, ubijeno je na hiljade srpskih civila i vojnika, a materijalna šteta samo u Srbiji prevazilazi 30 milijardi dolara. Nijedan pripadnik NATO nikada nije odgovarao za ratni zločin.

NATO već godinama ponavlja da je otvoren za članstvo Srbije, koja je u 2006. ušla u program saradnje sa NATO Partnerstvo za mir ali i usvojila Deklaraciju o vojnoj neutralnosti. Srpska politička scena je jasno podeljena, vladajuće stranke takođe, dok su građani Srbije u velikoj meri protiv članstva: podršku ulasku u NATO daje manje od jedne četvrtina anketiranih. Važno je razlikovati „saradnju“ sa NATO (koja već postoji u okviru PzM i koju niko ne dovodi u pitanje) i „članstvo“ u NATO. Takođe je važno razlikovati „evropske“ integracije (put ka članstvu u EU) i „evroatlantske integracije“ (put ka članstvu u NATO).

Uprkos krizi i vidljivom opadanju uticaja, NATO – vojni savez 28 članica pod dominacijom SAD – jeste najmoćnija vojna struktura u današnjem svetu i opstaje uprkos brojnim kontroverzama poput zastarelosti nakon okončanja Hladnog rata, ilegalne agresije protiv Jugoslavije 1999. godine, podela tokom rata u Iraku i politike proširenja, koju je Rusija 2010. godine označila kao glavnu bezbednosnu pretnju.

Neophodno je već sada početi kampanju za referendum zbog specifičnosti samog procesa integracije u NATO, dugotrajnog procesa koji dozvoljava „uvlačenje“, odnosno „puzajuće priključenje“ zasnovano samo na odlukama Vlade, bez neophodnosti konsultacija i odobrenja Skupštine i građana. Takođe, aktuelna vlast u Srbiji je, prema zvaničnim dokumentima NATO-a i izjavama generalnog sekretara te organizacije, izražila želju da upravo tako – dakle korak po korak – ide ka članstvu u Alijansi, uprkos tome što javnost u Srbiji uspavljuje pričom da „nije vreme“ za tu temu.

Narodna skupština Republike Srbije je 26. decembra 2007. godine donela odluku o proglašavanju VOJNE NEUTRALNOSTI u odnosu na postojeće vojne saveze. Ta odluka je, prema tekstu deklaracije, važeća do RASPISIVANjA REFERENDUMA na kojem bi se donela konačna odluka o tom pitanju. Srbija se time pridružila evropskoj porodici zemalja – članica EU ili ne – koje su proglasile vojne neutralnost. Među neutralnim državama se nalaze najzapadnije zemlje Evrope, poput Irske, najsevernije poput Švedske, najjužnije poput Malte, najistočnije poput Moldavije i najcentralnije poput Austrije. Iskustva ovih zemalja, jačanje odbrambene politike EU, ruski predlog o Sporazumu o evropskoj bezbednosti, kao i pojavljivanje novih saveza poput Organizacije za kolektivnu bezbednost (OKB), ukazuju na činjenicu da postoji mnogo alternativa članstvu u NATO.

*** 1) Bombardovanje NATO 1999. godine : ulaskom u NATO Srbija bi indirektno priznala legitimitet vojnoj intervenciji protiv SRJ 1999. godine i svim eventualnim odlukama o konačnom statusu Kosova koje se kose sa njenim interesima. Ulaskom u NATO, Srbija bi sama opravdala agresiju, priznala otcepljenje Kosova i Metohije i prihvatila kriminalizaciju sopstvene odbrane. 2) Srbija [...]

*** 1) Vojna neutralnost izglasana je u Skupštini na brzinu, bez konsultacija, i deo je političke trgovine jer je doneta na predlog Demokratske stranke Srbije – stoga nije trajna kategorija. Deklaraciju Skupštine Srbije bi trebalo ignorisati ili ukinuti od strane nove skupštinske većine. Takođe, ne može se biti neutralan samo prema jednom vojnom savezu. Naime, [...]